Home Saga o CSS Oficjalny pakiet testowy CSS W3C Nie używajcie własnych nagłówków DTD
CSS WG - Członkowie grupy Pakiet testowy selektorów - Archiwa PROSTY INTERFEJS API DLA CSS

W gruncie rzeczy przez ostatni rok stykałem się z hordami (dosłownie) użytków, którzy chcieliby - uwaga, to niesamowite - móc kontrolować wygląd swoich dokumentów w sposób równie trywialny jak w programach TeX, Microsoft Word czy innych popularnych edytorach tekstu. Z wielą przyjemnością mogłem poinformować ich, że niestety, ale mają przechlapane.

Autorem tej wiadomości był Marc Andreessen, jeden z programistów odpowiedzialnych za stworzenie NCSA Mosaic. Później Marc został współzałożycielem firmy Netscape i od tego czasu jego poglądy na temat formatowania, o ile rzeczywiście takie były, uległy zmianie. 13 października 1994 roku Marc Andreessen ogłosił na liście www-talk udostępnienie do testów pierwszej wersji beta przeglądarki Mozilla (która później przeistoczyła się w Netscape Navigatora). Wśród nowych znaczników obsługiwanych przez przeglądarkę znajdował się znacznik center, a kolejne miały zostać wprowadzone wkrótce.

Na trzy dni przed udostępnieniem przez firmę Netscape nowej przeglądarki, Håkon opublikował pierwszy szkic roboczy Kaskadowych Arkuszy Stylów HTML. Za kulisami, Dave Raggett (główny architekt języka HTML 3.0) zachęcał do publikacji szkicu przed nadchodzącą konferencją "Mosaic and the Web" w Chicago. (Konferencja "Mosaic and the Web" odbyła się w dniach 17-20 października 1995 roku. Była to druga konferencja w cyklu nazwanym później WWW Conference Series)Dave zdał sobie sprawę, że język HTML nigdy nie powinien zamienić się w język formatowania stron. Istniała konieczność stworzenia oddzielnego mechanizmu, który mógłby spełnić wymagania projektantów stron. Chociaż pierwsza wersja dokumentu była niedopracowana, to stała się dobrą podstawą do dyskusji.

Jedną z osób, które wypowiedziały się na temat pierwszego szkicu stylów CSS był Bert Bos, współautor tej książki. W tamtym czasie Bert zajmował się tworzeniem Argo, wysoce modyfikowalnej przeglądarki obsługującej arkusze stylów, i zdecydował się podjąć współpracę z Håkonem. (Przeglądarka Argo była częścią projektu mającego na celu udostępnienie Internetu naukowcom z kierunków humanistycznych. Jedną z opcji były wtyczki (nazywane apletami), które przeglądarka wprowadziła wcześniej niż Netscape)Z perspektywy dzisiejszych stylów CSS obie propozycje wyglądają odmiennie, ale nietrudno rozpoznać w nich oryginalne pomysły.

Jedną z cech charakterystycznych języka stylów Argo była jego ogólność, umożliwiająca odwołania do innych niż tylko HTML języków znaczników. Stało się to również celem projektowanych stylów CSS i słowo "HTML" wkrótce usunięto z nazwy specyfikacji. Argo oferowała również inne zaawansowane opcje, które nie znalazły się w pierwszej wersji stylów CSS. Były to przede wszystkim selektory atrybutów oraz tekst generowany, które musiały poczekać na CSS2.

W tamtym okresie "Kaskadowe Arkusze Stylów" nie były jedyną propozycją języka stylów. Był też język z przeglądarki Viola autorstwa Pei Wei, a już w czerwcu 1993 r. Robert Raisch z wydawnictwa O'Reilly napisał kolejny. Był też DSSSL, złożony język stylów i przekształceń opracowywany przez ISO w celu drukowania dokumentów SGML. DSSSL mógłby zapewne być stosowany w języku HTML. Jednak style CSS wyróżniały się jedną opcją: brały pod uwagę fakt, że w sieci styl dokumentu nie może być określany wyłącznie przez autora strony lub jej użytkownika, a ich oczekiwania należałoby w jakiś sposób połączyć (niczym w kaskadzie). W gruncie rzeczy nie należało pogodzić nie tylko oczekiwania autorów i użytkowników, ale również możliwości wyświetlania danego urządzenia i przeglądarki.

Zgodnie z planem wstępna wersja stylów CSS została zaprezentowana podczas konferencji na temat Internetu w Chicago w listopadzie 1994 roku. Ich prezentacja podczas Dnia Projektantów wywołała burzliwą dyskusję. Po pierwsze, idea równowagi między oczekiwaniami autora i użytkownika była czymś nowym. Fikcyjny zrzut ekranu przedstawiał suwak z oznaczeniem "użytkownik" na jednym jego końcu i "autor" na drugim. Przeciągając suwak użytkownik mógł wpływać na połączenie swoich własnych ustawień z tymi określonymi przez autora strony. Po drugie, niektórzy postrzegali style CSS jako zbyt proste w stosunku do przeznaczonego im zadania. Argumentowano, że formatowanie dokumentów wymaga mocy kompletnego języka programowania. Style CSS obrały całkowicie przeciwny kierunek, podkreślając wagę prostego formatu.

Style CSS zaprezentowano ponownie podczas kolejnej konferencji na temat Internetu w kwietniu 1995 roku. (WWW3, czyli trzecia konferencja w cyklu, odbyła się w dniach 10-14 kwietnia 1995 r. w Darmstadt w Niemczech)Zarówno Bert jak i Håkon byli obecni (właściwie to wtedy po raz pierwszy spotkaliśmy się twarzą w twarz) i tym razem byli w stanie zaprezentować implementacje. Bert przedstawił obsługę arkuszy stylów w przeglądarce Argo, zaś Håkon zaprezentował wersję przeglądarki Arena, którą zmodyfikowano tak, aby obsługiwała style CSS. Arena została napisana przez Dave'a Raggetta jako narzędzie do testowania nowych pomysłów, z których jednym były właśnie arkusze stylów. To, co zaczęło się jako prezentacja techniczna zakończyło się polityczną debatą o równowadze praw autora i czytelnika. Zwolennicy "autorów" argumentowali, że ostatecznie to autor musi decydować o wyglądzie dokumentów. Przykładowo, mogą istnieć prawne regulacje dotyczące wyglądu etykiet z ostrzeżeniami, więc użytkownik nie powinien mieć możliwości zmiany rozmiaru czcionki takich ostrzeżeń. Opozycja, do której należą też autorzy tej książki, utrzymywała, że użytkownik, którego uszy i oczy są ostatecznym narzędziem odczytującym informacje, powinien mieć ostatnie słowo w przypadku różnicy zdań.

Nie zważając na polityczne potyczki, prace nad techniczną stroną przedsięwzięcia trwały. W maju 1995 r. powstała lista mailowa www-style, a dyskusje na niej prowadzone niejednokrotnie wpływały na rozwój specyfikacji stylów CSS. Trzy lata później archiwum listy zawierało już ponad 4000 wiadomości.

Również w 1995 roku powstała organizacja World Wide Web Consortium (W3C). Wiele firm dołączyło do Konsorcjum i organizacja szybko okrzepła. Warsztaty na rozmaite tematy okazały się skutecznym sposobem organizacji spotkań i debat o przyszłym rozwoju technologii. Zadecydowano więc, że należy zorganizować warsztaty o tematyce związanej z arkuszami stylów. Personel techniczny W3C zajmujący się arkuszami stylów (czyli dwaj autorzy tej książki) pracowało wtedy w Sophia-Antipolis na południu Francji, gdzie W3C założyło swoją europejską siedzibę. Południe Francji to atrakcyjne miejsce na przeprowadzenie warsztatów, ale ponieważ większość uczestników mieszkała w USA zdecydowano, że spotkanie odbędzie się w Paryżu, ze względu na lepsze połączenia lotnicze. Warsztaty były też eksperymentem mającym sprawdzić, czy W3C jest w stanie zorganizować spotkania poza terenem USA. Rzeczywiście, okazało się to możliwe, a warsztaty były kamieniem milowym na drodze do zapewnienia arkuszom stylów należnego im miejsca w sieci. Wśród uczestników znalazł się Thomas Reardon z Microsoftu, który zobowiązał się wprowadzić obsługę stylów CSS w kolejnych wersjach przeglądarki Internet Explorer.

Pod koniec 1995 roku W3C powołało Komisję Rewizyjną do spraw języka HTML (HTML ERB), która miała zatwierdzać przyszłe specyfikacje HTML. Ponieważ arkusze stylów znajdowały się w sferze zainteresowań członków nowej grupy, prace nad specyfikacją CSS skupiły się na uzyskaniu przez nią statusu Rekomendacji. Do członków HTML ERB należał Lou Montulli z firmy Netscape. Po tym jak Microsoft oznajmił, że wprowadzi obsługę stylów CSS w swojej przeglądarce, niezbędne była też współpraca ze strony Netscape'a. W przeciwnym wypadku przeglądarki obsługujące różne specyfikacje mogłyby doprowadzić do rozłamu w sieci. W grudniu 1996 roku, po długich i ciężkich bataliach na forum HTML ERB, pierwsza wersja stylów CSS uzyskała status Rekomendacji W3C.

W lutym 1997 roku stylami CSS zajęła się oddzielna grupa robocza pod nadzorem W3C. Podjęto prace nad elementami nieobecnymi w stylach CSS1. Prezesem grupy został Chris Lilley, Szkot, świeżo po studiach na Uniwersytecie w Manchester. Druga wersja stylów CSS uzyskała status Rekomendacji w maju 1998 r., a wersja trzecia otrzyma go najprawdopodobniej pod koniec 1999 roku. W międzyczasie na stylach CSS bazuje nie tylko język HTML ale i wiele formatów opartych na języku XML. Przeglądarki, które wejdą na rynek pod koniec 1998 roku wykazują też chęci, chociaż wciąż ograniczone, do obsługi danych w formacie XML.

Grupa robocza W3C (której pełna nazwa to "Grupa Robocza ds. Kaskadowych Arkuszy Stylów i Formatowania Właściwości", ponieważ nie zajmuje się ona wyłącznie stylami CSS) liczy około 15 członków wydelegowanych przez firmy i organizacje zrzeszone w W3C. Pochodzą z całego świata, więc cotygodniowe godzinne "spotkania" są najczęściej telefoniczne. Około czterech razy do roku odbywają się spotkania w różnych miejscach świata. Ostatnio były to Provo, Redmond, San Francisco oraz Paryż. W Paryżu spotkanie odbyło się w biurach EDF-GDF, francuskiego dostawcy gazu i prądu. Uraczono nas wtedy wyśmienitą kolacją, na którą składały się francuskie dania oraz panorama Paryża i rzeki Seine. Był to jeden z tych wspaniałych momentów w historii ciężkiej pracy grupy. Francuzi, którzy normalnie od dostawcy prądu i gazu nie dostają nic za darmo, musieli nam strasznie zazdrościć.